Hoofdsponsors

De jufferkraanvogel (Grus virgio)

Met zijn 85 tot 100 cm is de jufferkraanvogel de kleinste van de kraanvogelfamilie. jufferkraan1 Zijn uiterlijke vertoning is kenmerkend: achter zijn ogen begint een witte markering die tot bijna halfweg de nek doorgaat. De voorkant van de nek is zwart met afhangende zwarte veren. De vogel is verder vooral lichtgrijs en weegt 2 tot 3 kg.

Dit lid van de kraanvogelfamilie broedt van nature in Oostelijk Europa en Centraal Azië. De juffer overwintert in Afrika (vooral Soedan) en Zuid Azië. Omdat de vogel in met name Afrika overwintert dient het elk jaar twee maal de Himalaya over te vliegen. Tijdens deze barre vlucht (een van de zwaarste migraties in de vogelwereld) sterven veel vogels ten gevolge van uitputting of vallen ten

prooi aan roofvogels. De wereldwijde populatie bestaat uit zo’n 280 duizend exemplaren.

De jufferkranen die in Nederland in het wild worden waargenomen zijn veelal ontsnapte exemplaren. Vaak

zijn deze exemplaren ook minder mensenschuw. Dutch Birding geeft aan dat er in Nederland verschillende waarnemingen zijn van de kraanvogels.

jufferkraan2

 

 

 

In Echt Mariahoop en werd langere tijd een jufferkraan waargenomen in 1988, de melding dat het hier om een wild exemplaar zou gaan werd afgewezen want er ontbraken vleugelpennen. Een exemplaar in Twente (Haaksbergen) bleek na lange studies van de foto’s toch een metalen vleugelring te bezitten en was daarom wederom een ontsnapt exemplaar. Een juveniele vogel die in 2010 langs de kust van Zuid Holland vloog werd korte tijd later in Frankrijk waargenomen waardoor deze als wild werd aangemerkt. Elders in Europa zijn verschillende gebieden aanvaard als natuurlijk gebied waar juffers voorkomen. Hongarije en Scandinavië zijn zulke gebieden. Het bleek het om dwaalgasten te gaan die, opmerkelijk genoeg, soms redelijk benaderbaar zijn. Soms komen de juffers mee met de kraanvogels (Grus grus) In het voorjaar trekken de juffers gelijktijdig met de kraanvogels, in het najaar is hun trek later dan hun soortgenoten. Bij het beoordelen van de natuurlijke herkomst van de vogels kan men in overweging nemen dat vogels in India worden bijgevoerd door de lokale bevolking om sterk de vlucht per het Himalaya gebergte aan te kunnen of om de winter goed door te komen. Dorpelingen strooien vele kilo’s rijst voor de vogels uit. Dit is met name ook vanuit hun respect voor de natuur en vanuit hun Hindoeïstisch geloof. Het dorp Khichan is als een magneet voor de kraanvogels. Elk jaar komen ze met duizenden naar dit dorp om zich te goed te doen aan het uitgestrooide graan. Opmerkelijk dat dir fenomeen, het voeden van de vogels, ertoe geleidt heeft dat jufferkraanvogels uit Azië minder mensenschuw zijn dan juffers uit andere delen van de wereld, die deze activiteit niet hebben meegemaakt.

De juffer in de Peel is niet mensenschuw en heeft geen pootring. Het kan dus een ontsnapt exemplaar zijn (zonder duidelijke ring) of een Aziatische die mensen als goeddoeners kent. Ik hoop het laatste maar denk het eerste.

jufferkraan3

Tekst en foto’s: Walter Jansen.