Hoofdsponsors

 

Hoe leren vogels zingen?

Enkele weken geleden was ik in de tuin bezig en hoorde een raar vogelgeluid in de boom boven mij. De vogel brabbelde een paar keer iets en toen ineens kwam er iets uit dat veel leek op de zang van de vink. Het bleek een jong mannetje vink te zijn, die de zang aan het oefenen was. Deze leuke waarneming wekte bij mij de vraag op: Hoe leert dit mannetje nu exact zo te zingen zoals een vink “dat hoort te doen”?

Het internet biedt een hoop informatie, zoals de volgende verklaring. Kuikens die nog in het nest zitten, horen hun ouders allerlei geluiden maken en kunnen vrij gemakkelijk achterhalen waar het geluid voor dient. Het geluid van gevaar kennen ze zó, want dan moeten ze stil blijven. Denk maar aan een kat in de tuin vlak bij een merelnest. De ouders roepen opgewekt hun alarmroep en de jongen kruipen dicht tegen elkaar aan en blijven stil. Maar ook leren ze de typische zang kennen van hun vader, want deze zingt vele malen per dag zijn lied dicht bij het nest, om zo zijn territorium af te bakenen. Deze zang wordt dus helemaal in het geheugen van de jonge vogel geprent.

Een duidelijk verhaal, zou je zo zeggen. Toch zit het iets anders in elkaar. Kijk maar naar de koekoek. Het jong van de koekoek wordt immers door zijn gastouders opgevoed en zou dan tot een totaal andere zang moeten komen. Nu heeft de koekoek niet de meest ingewikkelde zang, maar hij “leert” zijn zang dus op een andere manier. De erfelijke aanleg speelt een hele grote rol. De zang zit dus helemaal in de genen.

Hoe een vogel zingt, is dus voornamelijk erfelijk bepaald. Maar toch speelt de omgeving ook een rol. De vogelaar met iets meer ervaring weet bijvoorbeeld dat de ene vink net iets anders zingt dan de andere. Ook vogels kennen hun dialecten en nemen dus zeker iets over van hun omgeving. Daarnaast imiteren vogels graag. Een bekend verhaal is de spreeuw bij een voetbalveld die het fluitje van de scheidsrechter perfect na kon doen. Maar ook de gaai, merel, zanglijster en roodborst willen wel eens een na-apen. De reden hiervan is dat de mannetjesvogel zich toch wil onderscheiden van soortgenoten om meer te kunnen imponeren naar de vrouwtjes. De vogel leert zich dan een eigen stijl aan, ingegeven door zijn omgeving.

Terug naar mijn brabbelende vink. Hij had zijn basisliedje dus al bijna klaar. Komend voorjaar zal hij de puntjes op de i moeten zetten om aan de vrouw te komen. Ik heb het geluk dat ik naar de repetitie mag luisteren.

John Raedts

Vinkvogelbescherming

(www.vogelbescherming.nl)