Hoofdsponsors

Waarom vliegen sommige vogels in V formatie?

 

Als we in het buitengebied verblijven, zien we momenteel vrijwel dagelijks ganzen vliegen in V formatie. Waarom doen ze dit? Kort gezegd, dit doen ze om energie te besparen. Maar hoe werkt het dan? Dat vogels dit deden om energie te besparen werd al lange tijd aangenomen, maar er deden diverse theorien hierover de ronde. Nu er is ook wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Door ibissen uit te rusten met datarecorders is men hierover meer te weten gekomen. Hiermee werd koers, positie en snelheid van de dieren geregistreerd. Vogels in V formatie blijken hun vleugelslagen precies af te stemmen op de vogel die voor hen vliegt. Daarbij vliegen ze dicht bij de vleugeltoppen van hun voorganger om te kunnen profiteren van de luchtwervelingen en daarmee van de opwaartse druk die deze voortbrengt. Omdat goed te benutten stellen ze voortduren het ritme van de vleugelslagen bij om maximaal van het aerodynamisch voordeel te profiteren. Men beweerd dat ze op deze manier wel 70% energie kunnen besparen. Ze wisselen regelmatig van koppositie doordat de voorste vogel zich naar achteren laat zakken en een daarachter vliegende vogel zijn plaats inneemt. Ganzen kunnen op die manier wel een snelheid van boven de 45 km per uur ontwikkelen over lange afstanden. Ganzen kunnen bovendien ook zeer hoog vliegen. Van de Indische gans is bekend dat ze op de tocht van en naar India over de Himalaya vliegen waarbij ze op hoogten tot 9000 meter vliegen. Op de trek naar en van de overwinteringsgebieden vliegen de ganzen die hier overwinteren ook op flinke hoogte. Maar behalve ganzen maken nog veel meer vogels gebruik van deze tactiek. Denk maar een aan de kraanvogels, lepelaars, aalscholvers en ooievaars. Ook vogels die we hier niet zien doen dit, onder andere pelikanen en ibissen. Kleine vogels doen dit niet. Men vermoedt dat ze te klein zijn om een opwaartse luchtstroom te maken. Overigens zijn de ganzen die we nu vrijwel dagelijks zien vliegen niet op trek, maar op weg naar de foerageergebieden of naar de slaapplaats. ’s nachts verblijven ze op het water omdat het daar veiliger is, bijvoorbeeld voor de vossen. ‘s morgens gaan ze weer voedselzoeken op gras of op akkerland naar oogstresten. Van deze slimme vogels kunnen we leren dat samenwerken tot veel grotere prestaties kan leiden, dan wanneer we individueel te werk gaan.

 

 

Tot een volgende keer Toon Selten.

V formatie