Hoofdsponsors

Bermen-insecten-vogels:

Op veel plaatsen staan de bermen prachtig te bloeien. Op andere plaatsen zijn ze reeds (onnodig) gemaaid. Ik zet onnodig tussen haakjes want als men weet hoe belangrijk bermen zijn moet men eerst vaststellen of dit maaien wel noodzakelijk is. Zo ongeveer 2 ½ % van ons land bestaat uit bermen zowel langs wegen, waterwegen, sloten en spoorwegen. Alles bij elkaar vele tienduizenden hectares. Een derde van de vrije natuur is berm. Want ook bermen zijn stukjes natuur. Ze bieden vluchtgelegenheid en schuilplaats aan vele insecten, vogels en zoogdieren. Ook vormen ze verbindingszones tussen verschillende landschappen en natuurgebieden, waardoor uitwisseling kan plaats vinden. Het is daarom zeer belangrijk dat met onze bermen zeer zorgvuldig wordt omgesprongen. Prof. Piet Zonderwijk overleden in 2006, was daar in de vorige eeuw al van doordrongen en adviseerde de overheid een ecologisch bermbeheer toe te passen. Vanaf de jaren 70 is men dit op verschillende plaatsen gaan doen. Hij heeft daardoor de naam Bermprofessor gekregen en werd hiervoor geëerd met een eredoctoraat en de Europese natuurbeschermingsprijs. Waarom zijn ze zo belangrijk voor onder andere de vogels? We horen de laatste tijd regelmatig op de radio en tv dat de laatste 30 jaar 70% van onze insecten zijn afgenomen. Dit is in veel gevallen aan de mens zelf te danken. In goede bloem- en kruidenrijke bermen bevindt zich 60% van onze ± 800 inheemse plantensoorten. Hierop komen natuurlijk ontzettend veel insecten af. Niet alleen bijen waar de imkers blij mee zijn, maar ook andere insecten. Deze zijn onontbeerlijk voor de opgroei van jonge vogels. Enerzijds verzamelen vogels die de jongen moeten voeren hier voedsel, anderzijds is dit vrijwel de enige plaats waar nestvlieders, dit zijn kuikens die zodra ze uit het ei zijn, zelf voor hun kostje moeten zorgen, het benodigde eiwit wat essentieel is voor hun opgroei, in de vorm van insecten vinden. Door de huidige landbouwmethode vindt men geen andere hoge vegetatie waar zoveel insecten zich ophouden. Tevens bieden deze bermen schuilgelegenheid voor kraaien e.d. Deze nestvlieders zijn met name onze weidevogels en akkerrandvogels zoals , patrijzen, fazanten, kwartels enz. Onze weidevogelpopulatie neemt elk jaar af. Van de Grutto is bekend dat ze in onze omgeving bijna niet meer voor komen. Doch ook de kievit neemt landelijk elk jaar met 2% af. Op de zandgronden is de afname nog groter. In onze omgeving is de afname van weide en akkervogels de laatste jaren soms bijna 20% per jaar geweest dat is 1/5 van het geheel. Maar ook in het najaar vormen bermen een voedselbron voor de zaadeters. Het is daarom zaak zo zuinig mogelijk met de bermen om te springen en niet meer dan strikt noodzakelijk is te maaien, vooral in het buitengebied. In verschillende gemeenten heeft een terughouden maaibeleid goede resultaten gehad. Zo nam in Nederweert de stand van de akkerrandvogels, in het bijzonder van de Roodborsttapuit opmerkelijk toe. Door sommige bermen niet te maaien is er op Texel weer de zeer zeldzame Bijenorchis in de bermen terug gekomen die verdwenen was. Want niet alleen voor dieren, ook voor mensen zijn kleurrijke bermen belangrijk. Iedereen geniet van de kleurrijke bermen bij pas aangelegde wegen. Deze staan dikwijls vol Klaprozen, Korenbloemen en Margrieten. Helaas is daar meestal na een paar jaar weinig meer van over, door het veelvuldig maaien krijgen ze niet de kans om zaad te vormen, of worden ze verdrongen door sterkere onkruiden. Bermen behoren tot het landschap. Ons landschap is geen Engelse tuin met een kaal geschoren gazon. Ik doe daarom een beroep op iedereen maar vooral op de gemeente en andere overheden, om zo terughoudend mogelijk te zijn met maaien, en dit alleen daar te doen waar dit uit oogpunt van verkeersveiligheid noodzakelijk is. Bijvoorbeeld alleen bij kruispunten en bochten in de weg. Misschien valt hier in een tijd van bezuinigingen nog wat winst te behalen. Heeft men dat niet nodig dan kan men het geld altijd nog besteden aan het subsidiëren van het inzaaien van bloemrijke akkerranden. Bloemrijke akkerranden en kleurrijke bermen zullen ook een positieve invloed hebben op het toerisme en zo snijdt het mes van twee kanten.

Tot een volgende keer. Toon Selten.

Insecten in Berm