September herfstmaand | 17 september 2019

Op 21 september neemt de kalender afscheid van de zomer. Maar de seizoenswisseling heeft pas volledig plaatsgevonden, wanneer de vochtige en kille nevels, in afwisseling met herfststormen, bomen en struiken weer van hun bladeren ontdoen. De dagen korten nu snel. Voor vele vogelsoorten breekt nu de trekperiode aan. Door een innerlijke drang gedreven verlaten ze hun zomerkwartier om soms duizenden kilometers lange trektochten te aanvaarden. Dit trekinstinct zou zijn ontstaan onder invloed van uitwendige omstandigheden. Men denkt dan aan het dalen van de temperatuur, gebrek aan voedsel en tekort aan daglicht. Toch wachten trekvogels niet met hun vertrek tot het bijna te laat is geworden. Vaak gaan ze in de zomer reeds weg als er nog volop voedsel is, de temperatuur nog aangenaam en de dag nog voldoende lang. En omgekeerd komen de vogels op een zodanig tijdstip terug in het broedgebied dat zij niet te vroeg zijn en het gevaar zouden lopen dood te vriezen. Evenmin komen ze te laat zodat er voldoende tijd is om te broeden en de jongen groot te brengen. Zo is bijvoorbeeld van de roodhalsganzen (zie foto) bekend dat ze overwinteren in de Kaukasus aan de Zwarte Zee.

Roodhalsgans Jos Wijnen

                                                                    Roodhalsgans (Branta ruficollis) ©Jos Wijnen

 

Ze broeden in de toendra’s van Noord-Rusland en Siberië waar de zomer amper 15 weken duurt. De roodhalsganzen keren begin juni in hun broedgebied terug. Tien dagen later hebben ze een volledig legsel van 5-8 eieren die na 25 dagen broeden uitkomen. De jonge gansjes voeden zich met het toendragras en kunnen na 7 weken vliegen. De periode van ei tot volwassen gans duurt ca 13 weken. Na 15 weken keren de oude en jonge ganzen weer terug naar hun winterkwartieren. En zo gaat het elk jaar weer opnieuw. Op het juiste moment is er een innerlijke drang in de vogel die hem noodzaakt weg te trekken. Een trekdrift die periodiek op gang wordt gebracht door allerlei scheikundige prosessen in het vogellichaam en door diversiteit in de jaargetijden. Voor degenen die het willen zien valt er veel te genieten in de herfst. De natuur is nagenoeg even mooi als in het voorjaar en de lente. En voor wie het een sombere tijd is; denk er aan dat het over 3 maanden weer Kerstmis is en dan gaan de dagen weer lengen.

Elk jaargetijde heeft zijn eigen fascinerende aantrekkelijkheid. 

Dit was het weer voor deze week. Jos Wijnen 

 

n.b. ’t Hökske bestaat volgend jaar 25 jaar en dat laten we niet ongemerkt voorbij gaan. We organiseren diverse activiteiten in 2020. Je kunt ons steunen via de Rabo ClubSupport door op ons te stemmen. Kijk op rabobank.nl/ClubSupport

Top